NATO ve FIFA: İran Üzerine Çiğnenen Kurallar ve Yıkılan Ateşkes

Donald Trump'ın FIFA kurallarını kendi lehine büktüğü iddiası, NATO zirvesinde Avrupa liderleri arasında büyük bir rahatsızlık yaratmıştı. Trump'ın FIFA Başkanı Gianni Infantino ile yaptığı telefon görüşmesi sonucunda, ABD'li bir futbolcunun Belçika maçından önceki kırmızı kartı iptal edilmişti. Avrupa ülkelerinin futbola olan tutkusu göz önüne alındığında, bu durum masadaki müttefikler arasında ciddi bir huzursuzluğa yol açtı. Ancak beklenen eleştiriler NATO liderleri karşısına çıktığında gelmedi. Zirvede, konuyla ilgili neredeyse tam bir sessizlik hakimdi ve hiçbir lider bu skandala açıkça değinmedi.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Belçika Kraliyet Futbol Federasyonu ve UEFA gibi kurumlar toplantı öncesinde bu kararı şiddetle protesto etmişti. Analistler, Trump'ın bu hareketi nedeniyle NATO'da bir "kırmızı kart" görüp görmeyeceğini merak ediyordu. Ancak toplantıda, özellikle Trump'ı kızdırmamak adına konuyu açmamak için sessiz bir anlaşma yapıldığı iddia edildi. Sadece Belçika Başbakanı Bart de Wever, konuya çok dolaylı bir şekilde değinerek Ukrayna'ya yapılan yardımın Vladimir Putin için bir kırmızı kart olduğunu belirtti. Buna raip, ABD ile oynanacak olan futbol maçıyla ilgili hiçbir yorum yapmaktan kaçındı.

FIFA'nın Trump'ın isteklerine boyun eğmesi gibi, NATO da aynı stratejiyi İran konusundaki kararları için benimsedi. Trump, İran'a yönelik yeni saldırıları ve kısa süre önce ilan edilen ateşkesin sona erdiğini açıkladığında, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte bu durumu hemen onayladı. Rutte, Trump'ın eylemlerini bölgesel güvenlik için son derece "gerekli" bir adım olarak nitelendirdi. Kanada Başbakanı Mark Carney de ABD'nin bu sert diplomasi tarzına açık destek vererek müttefiklerin ortak bir cephe oluşturmaya çalıştığını gösterdi. Ancak ateşkesin tam olarak neyin bozulduğuyla ilgili net bir bilgi veya detaylı bir açıklama yapılmadı.

Trump'ın sona erdirdiği anlaşma, aslında son derece kırılgan bir temele sahipti. Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda imzalanan ve "İslamabad Memorandumu" adı verilen bu belge, askeri operasyonların durdurulması ve İran limanlarındaki deniz ablukasının kaldırılmasını öngörüyordu. Ayrıca anlaşma, İran'ın nükleer programı üzerine diyalog başlatılmasını ve Hürmüz Boğazı'nın ticari trafiğe yeniden açılmasını şart koşuyordu. Ancak anlaşmanın en büyük zafiyeti, Lübnan'ın bu ateşkese dahil olup olmadığı konusundaki belirsizlikti. İki tarafın farklı metinler üzerinden çalıştığı iddiaları, zaten zayıf olan bu mutabakatı başından beri tehdit ediyordu.

Uluslararası arenada yaşanan bu gelişmeler, Trump'ın küresel güçlerle olan ilişkilerinde nasıl bir baskın tavır izlediğini gözler önüne seriyor. FIFA Başkanı Infantino'nun büyük bir Dünya Kupası organizasyonu için Trump'a ihtiyaç duyması gibi, NATO Başkanı Rutte de ABD'yi ittifak içinde tutabilmek için benzer bir tavizkarlık sergiliyor. Öte yandan Kanada Başbakanı Mark Carney'in önceliği, ABD ve Meksika ile serbest ticaret anlaşmasını sorunsuz bir şekilde yenileyebilmektir. Tüm bu çıkarlar dengesi, uluslararası liderlerin Trump'ın yanılgılarına veya sert kararlarına karşı koyamamasına neden oluyor. İngiltere ve Almanya gibi bazı ülkelerin sessizce veya hafif eleştirilerle durumu idare etmeye çalışması, küresel diplomasinin güncel kırılganlığını açıkça ortaya koymaktadır.