Peru'da Diyabet Hastalarının Beşte biri Diyabetik Ayak Nedeniyle Yatıyor

Peru'da yapılan geniş kapsamlı bir araştırma, diyabet hastalarının hastaneye yatış nedenlerinin beşte birini diyabetik ayak komplikasyonlarının oluşturduğunu ortaya koydu. PLOS One bilimsel dergisinde yayımlanan çok merkezli çalışma, ülkenin 39 devlet hastanesinde tedavi gören 8.346 diyabet hastasını değerlendirdi. Araştırma sonucunda diyabetik ayak sorununun, diyabet hastalarının hastaneye yatması ve uzuv kaybına uğramasının başlıca nedenlerinden biri olmaya devam ettiği tespit edildi. Uzmanlar bu durumun erken teşhis ve doğru tedavi yöntemleriyle büyük ölçüde önlenebilir olduğuna dikkat çekti. Bu bulgular, diyabetin halk sağlığı üzerindeki ciddi yükünü ve acil aksiyon alınması gerektiğini net bir biçimde gözler önüne seriyor.

Araştırma, sağlık sistemindeki tedavi süreçlerinde ciddi açıklar bulunduğunu ortaya çıkardı. En çarpıcı verilerden biri, ciddi enfeksiyonları olan hastaların yalnızca yüzde 36'sının uzuv kurtarmak için kritik kabul edilen ilk 48 saat içinde cerrahi tedavi alabilmesi oldu. Ayrıca ülkenin sahil ve orman bölgelerindeki hastanelerde diyabetik ayak vakalarının, dağlık bölgelerdeki sağlık tesislerine kıyasla üç kat daha yüksek bir yoğunlukta görüldüğü belirlendi. Değerlendirilen hastaların yüzde 88'inin diyabet hastalığını yeterince kontrol edemediği ve bu durumun komplikasyon riskini artırdığı tespit edildi. Bu sonuçlar, bölgesel eşitsizlikler ve hastalık yönetimindeki eksikliklerin tedavi süreçlerini doğrudan nasıl etkilediğini göstermesi açısından büyük önem taşıyor.

Peru Sağlık Bakanlığı verilerine göre ülkede her yıl yaklaşık 8.000 ameliyat diyabete bağlı ameliyaton gerçekleştiriliyor. Bu rakam, ortalama her bir saat on dakikada bir kişinin diyabet kaynaklı bir amputasyon geçirdiği anlamına geliyor. Vakaların yaklaşık yüzde 70'ini erkeklerin oluşturması, hastalığın bu gruptaki prevalansını ve risk faktörlerini araştırmak için de önemli bir ipucu sunuyor. Ülke genelinde 2,8 milyon kişinin diyabet ile yaşadığı tahmin edilmekte ve bu büyük kitle, potansiyel komplikasyonlara karşı savunmasız bir durumda bulunmaktadır. Küresel ölçekte de her 20 saniyede bir diyabete bağlı amputasyon meydana geldiği düşünüldüğünde, Peru'daki tablo dünya genelindeki devasa halk sağlığı krizinin yalnızca bir yansıması olarak değerlendirilebilir.

Diyabetik Ayak Araştırma ve Kurtarma Enstitüsü (SALVAPIED) Direktörü Dr. Yudith Quispe Landeo, bu amputasyonların çoğunun uzman bakım ve zamanında tıbbi müdahale ile önlenebileceğini vurguladı. Quispe Landeo, her yıl binlerce amputasyonun gerçekleştiğini ve bu durumun özel ilgi ile medikal personelin eğitimiyle engellenebileceğini ifade etti. Uzman, gelecek hükümetten diyabetik ayak komplikasyonlarını önlemeye yönelik kapsamlı bir ulusal strateji yürürlüğe koymasını talep etti. Bu stratejinin temelini sağlık personelinin eğitilmesi, tıbbi tesislerin donanımının güçlendirilmesi ve yaraların erken teşhis edilmesi oluşturmalıdır. Amputasyonların yalnızca bir uzvun kaybı olmadığını, aynı zamanda bireyin bağımsızlığını yitirmesi, psikolojik travmalar yaşaması ve aileler ile sağlık sistemi üzerinde büyük ekonomik yükler oluşturduğunu sözlerine ekledi.

Uzmanlar bu halk sağlığı sorununa karşı mücadelede erken müdahale ve bilinçlendirme kampanyalarının elzem olduğunu savunuyor. Dr. Quispe Landeo, bu yaklaşımı 'Ampute etmeden önce önle' sloganıyla özetleyerek, zamanında yapılacak müdahalelerin hastalığın yol açtığı komplikasyonları önemli ölçüde azaltabileceğini belirtti. Peru'da diyabet hastalığıyla yaşayan milyonlarca insanın hayat kalitesini artırmak ve sakatlık oranlarını düşürmek için önleyici tedbirlerin bir an önce hayata geçirilmesi gerekiyor. Hastaların düzenli sağlık kontrolleri ve ayağının bakımı konusunda bilinçlendirilmesi, gelecekteki vakalarda belirgin bir düşüş sağlayabilir. Erişilebilir sağlık hizmetleri ve ulusal düzeyde planlı politikaların bir arada yürütülmesi, bu iç açıcı tablonun tersine çevrilmesinde kilit bir rol oynayacaktır.