Bu Yaz Bir Isı Rekoru Kıracak mı? Süper El Niño Etkisi Yaklaşıyor

Amerika Birleşik Devletleri genelinde bu hafta geniş çaplı bir ısı kubbesinin oluşması bekleniyor ve bu durum ülkenin büyük bir bölümünü kavurucu sıcaklıklarla baş başa bırakıyor. Ortabatı, Büyük Göller bölgesi, Ohio Vadisi, Orta Atlantik ve Güney eyaletleri, 4 Temmuz kutlamalarının hemen öncesinde aşırı sıcakların pençesine düşecek. Tahminlere göre yaklaşık 230 milyon kişi, yani ülke nüfusunun üçte ikisinden fazlası, bu yüksek sıcaklıklara doğrudan maruz kalacak. Arizona'da termometrelerin zaten 42 santigrat dereceyi aştığı bu dönemde, yetkililer vatandaşları sıcak çarpmasına karşı uyarıyor. Uzmanlar, bu sıcak dalgasının, hem ABD'de hem de dünya genelinde kavurucu bir yazın habercisi olduğunu belirtiyor.

Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi'nin (NOAA) verilerine göre, Mart'tan Mayıs'a kadar olan dönem, ABD kıta sınırları içinde 1895'ten bu yana tutulan kayıtların ikinci en sıcak ilkbaharı olarak kayda geçti. Küresel ölçekte de son üç yıl, insanlık tarihinin kayıt altına aldığı en sıcak yıllar arasında yer alıyor. Dahası, son on bir yılın tamamı iklim değişikliğinin de etkisiyle en sıcak yıllar listesine girmiş durumda. Atmosferdeki ısı tutucu sera gazlarının sürekli birikmesi, gezegenimizin hızla ısınmasına neden oluyor. Uzmanlar, 1850'de başlayan küresel sıcaklık kayıtları dikkate alındığında 2024 yılının açık ara en sıcak yıl olduğunu vurguluyor.

Yüzey sıcaklıklarını belirleyen en önemli atmosferik olaylardan biri olan El Niño'nun bu yılki performansı, sıcaklık rekorlarının kırılıp kırılmayacağındaki en büyük belirleyici olacak. Uzmanlar, bu yılın özellikle güçlü bir El Niño olayına işaret eden ve halk arasında 'süper El Niño' olarak adlandırılan bir döneme girdiğini ifade ediyor. Süper El Niño olayları, yıllar boyunca hava modellerini değiştirme potansiyeli taşır ve hem ekosistemler hem de insan sağlığı için ciddi tehditler oluşturur. Önceki güçlü El Niño olayı olan 2015 yılında, Kuzey Pasifik'te rekor sayıda tropikal siklon görülmüş ve Karayipler'de Porto Riko'da su kıtlığına yol açan 500 yıllık bir kuraklık yaşanmıştı. İklim bilimciler, mevcut El Niño koşullarının küresel sıcaklıkları bir önceki yıla kıyasla belirgin şekilde artıracağını öngörüyor.

Tarihsel verilere bakıldığında, Amerika Birleşik Devletleri'nde 2021 yazı, efsanevi 1936 yazıyla aynı sıcaklık rekorlarını paylaşarak en sıcak dönemlerden biri olarak hatırlanıyor. Haziran'dan Ağustos'a kadar süren 2024 dönemi ise ülkenin kayıtlardaki dördüncü en sıcak yazı olmuştu; Arizona, Kaliforniya, Florida, Maine ve New Hampshire kendi eyalet rekorlarını kırmıştı. Bu yıl ise ABD'nin orta ve doğu kesimlerindeki bazı bölgeler, El Niño'nun getirdiği farklı hava akımları nedeniyle ortalamanın altında daha serin ve yağışlı bir dönem görebilir. Meteorologlar, El Niño'nun Kuzey Amerika üzerindeki yaz etkilerinin nispeten sınırlı kaldığını, ancak kış aylarında sıcaklıkların çok daha fazla artma eğiliminde olduğunu belirtiyor. Yine de yaşanan ısı kubbesi vakaları, El Niño yıllarında dahi aşırı yaz sıcaklarının kaçınılmaz olduğunu kanıtlar nitelikte.

İklim modellemeleri ve mevcut atmosferik verilere dayanarak, bilim insanları bu yılın küresel sıcaklık rekorlarını zorlayacağı konusunda hemfikir. Daha da endişe verici olanı, sıcaklıkların bir El Niño olayı zirveye ulaştıktan sonraki aylarda da yükselmeye devam etme eğiliminde olmasıdır. Bu nedenle araştırmacılar, eğer mevcut trendler devam ederse, 2027 yılının insanlık tarihinin şimdiye kadar gördüğü en sıcak yıl olma ihtimalinin oldukça yüksek olduğunu öngörüyor. İklim bilimci Roundy, doğu Kuzey Amerika'da yalnızca El Niño etkisi olsaydı daha az sıcak dalgası beklenebileceğini, ancak sistemdeki diğer meteorolojik olayların bu durumu dengeleyerek aşırı sıcaklıklara yol açtığını ifade ediyor. Tüm bu veriler, dünya genelinde aşırı hava olaylarına karşı proaktif önlemler alınması gerektiğinin altını çiziyor.