İsviçre'de polis tarafından soyunan kadın, Federal Mahkeme'de yine haklı çıktı

İsviçre'nin Luzern kentinde yaşayan ve eski kanton meclisi üyesi olan Heidi Joos, Corona pandemisi sırasında yaşanan bir olayın ardından uzun yargısal mücadelesinde bir üstünlük daha elde etti. İsviçre Federal Mahkemesi, Mayıs 2020'de Luzern tren istasyonu meydanında geçici olarak gözaltına alınan Joos'a karşı uygulanan polis prosedürlerini eleştirdi. Mahkeme, gözaltına alınmasının ardından tamamen soyunmaya zorlanmasının ve geceyi polis hücresinde geçirmesinin orantısız bir müdahale olduğunu hükmetti. Bu durum, İsviçre'nin en yüksek mahkemesi tarafından açıkça "onur kırıcı bir muamele" olarak nitelendirildi. Kararla birlikte, mağdur kadına bu yaşadıkları karşılığında 1000 İsviçre Frankı tazminat ödenmesine hükmedildi.

Olayın arka planı, pandemi kısıtlamalarının sert şekilde uygulandığı bir döneme dayanıyor. O dönemde 65 yaşında olan Joos, Luzern tren istasyonu meydanında izinsiz yapılan bir protesto eylemine katıldığı sırada polis tarafından durdurulmak istendi. Yetkililere göre Joos, polis kontrolünden kaçmaya çalıştığı için önleyici olarak gözaltına alındı ve polis merkezine nakledilirken bir polis memurunun kolunu ısırdı. Polis merkezinde ise iki kadın polis memuru tarafından üzerindeki tüm kıyafetlerin çıkarılmasıyla tam bir çıplak arama yapıldı. Resmi ifadelere göre bu arama sırasında Joos'un vücudunun sadece yarısının örtülü bırakıldığı ve herhangi bir fiziksel temasın yaşanmadığı iddia edildi.

Federal Mahkeme, 26 Mayıs 2026 tarihinde verdiği kararında, söz konusu çıplak aramanın tamamen orantısız olduğunu ve kişinin onurunu zedeleyen muameleleri yasaklayan kanunlara aykırı bulduğunu vurguladı. Yüksek mahkeme, Joos'un kişisel özgürlüğüne ve özel hayatına girildiğini belirterek bu prosedürü açıkça kınadı. Mahkeme, tehlikeli bir eşyanın gizlendiğinden şüphelenilmesi halinde çıplak aramanın haklı görülebileceğini, ancak bu olayda böyle bir şüpheye dair hiçbir somut kanıt bulunmadığını açıkladı. Ayrıca, Joos'un sorgusunun ancak ertesi gün yapılacağının belli olmasına rağmen 20 saatten fazla bir süreyle alıkonulmasının da gereksiz bir özgürlük kısıtlaması olduğu ifade edildi. Mahkeme, şüphelinin serbest bırakılıp sorgu için daha sonra çağrılmasının çok daha uygun bir yöntem olacağını belirtti.

Mahkeme kararının açıklanmasının ardından Heidi Joos, hukuki zaferinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. İsviçre'nin en yüksek yargı organının bu ağır temel hak ihlallerini resmi olarak tescil etmesinden dolayı derin bir mutluluk duyduğunu söyledi. Ancak eski meclis üyesi, mahkemenin konuyla ilgili basına gönderdiği resmi bildirinin içeriğinden şiddetle rahatsızlık duyduğunu da sözlerine ekledi. Joos, mahkeme kararının polisin olaylara ilişkin tek taraflı anlatımını neredeyse aynen kabul ettiğini ve yaşananların sadece çok küçük bir kısmını yansıttığını savundu. Bu durumun, sanki başından beri saldırgan ve isyankar bir tavır sergilemiş gibi yanlış bir algı yarattığını belirterek bu haksız imajın gerçekleri yansıtmadığını vurguladı.

Joos kendi penceresinden olayları anlatırken, tren istasyonu meydanında hiçbir kötü niyet göstermeden oldukça barışçıl ve işbirliğine açık bir tutum sergilediğini iddia etti. Sadece kamuya açık bir alandan ayrılmak istemediğini belirttiğini, ancak bir polis memurunun elinden telefonunu zorla alması üzerine eşyasını geri almak amacıyla onu takip ettiğini söyledi. Joos'a göre bu hareketi, daha sonra polis kontrolünden kaçma girişimi olarak çarpıtılarak yansıtıldı. Ardından duvara bastırıldığını, kelepçelendiğini ve polis aracına zorla bindirildiğini ifade eden Joos, polisi ısırmayı da ancak kelepçelendikten sonra kendisine yapılan aşırı fiziksel müdahalelere karşı kendini korumaya çalışırken gerçekleştirdiğini dile getirdi. Bu yıllar süren hukuk mücadelesi, insan hakları ve polis yetkilerinin sınırlarının tartışıldığı oldukça dikkat çekici bir dava olarak öne çıkıyor.