Maaşlı kesim gayrimenkul sektöründen yüzde 127 daha fazla gelir vergisi ödedi

Pakistan'da sona eren mali yılın öneki mali tahminleri, ücretli çalışanların yaklaşık 630 milyar rupi gelir vergisi topladığını ortaya koyuyor. Bu tutar, gayrimenkul sektöründen toplanan vergiden yüzde 127 daha fazlasını temsil ederek ulusal vergi ağı içindeki keskin dengesizliği gözler önüne seriyor. Maaşlı çalışanlardan elde edilen bu 630 milyar rupilik gelir, federal çalışanlar ve silahlı kuvvetler personeli için yapılan kritik defter düzeltmelerini de içeriyor ve bir önceki mali döngüde kaydedilen 606 milyar rupiye kıyasla yüzde 4'lük bir artışa işaret ediyor. Pakistan Gelir Muhasebeci Genel Müdürlüğü'nden (AGPR) uyumlu veriler, Haziran ayının idari hesapları tamamen kesinleştiğinde bu nihai rakamların biraz daha artabileceğine işaret ediyor.

Buna rağmen federal hükümetin yakın zamanda yürürlüğe koyduğu bütçe, mali kolaylığı mülk spekülasyonu lehine döndürmüş ve gayrimenkul piyasasına 115 milyar rupilik bir vergi indirimi sağlarken, gelir kazananlarına sadece 52 milyar rupi değerindeki sınırlı bir yüzde 7'lik rahatlama paketi sunmuştur. Bu büyük uçuruma ve adaletsizliğe rağmen, politika değişikliği gayrimenkul yatırımlarını caydırmak yerine teşvik etme yönünde adım atmıştır. Formal çalışanların üstlendiği ağır mali yükün aksine, gayrimenkul sektörü mülk işlemleri üzerindeki tevkifat mekanizmaları yoluyla gelir vergilerine 278 milyar rupi katkıda bulunmuştur.

Bu tahsilat bir önceki yıla göre başlangıçta yüzde 17'lik bir artışı yansıtmış olsa da, mali analizciler yeni bütçeyle getirilen kapsamlı tavizler nedeniyle bu sektörden elde edilen gelirlerin önemli ölçüde daralacağını öngörmektedir. Bu politika değişikliği, endüstriyel gelişimi teşvik etmek amacıyla spekülatif gayrimenkul yatırımlarını cezalandırmaya yönelik iki yıllık bir hükümet stratejisini etkili bir şekilde tersine çevirmektedir. Geçen yıl 191 milyar rupi gelir sağlayan bir segmenti etkileyen şekilde hükümet, mülk satışlarında mevcut üç vergi dilimini önceki azami oran olan yüzde 5.5'ten yüzde 2.75'lik tek bir sabit oranda birleştirmiştir.

Ayrıca, mülk satın almalarındaki tevkifat vergisi oranları da yüzde 2.5'ten yüzde 1.25'e düşürülmüş ve bu, satış vergilerinin üst üste ikinci yıl düşürülmesi anlamına gelmektedir. Maaşlı sınıf için ise yıllık 4.1 milyon rupi olan azami yüzde 35 gelir vergisi eşiği 7 milyon rupiye çıkarılmış, aylık 267.000 ile 583.000 rupi arası kazanç elde eden orta düzey yöneticiler için marjinal vergi dilimleri yüzde 3 düşürülmüştür. Bu düzenlemeler, çalışanlar açısından sınırlı bir rahatlama sağlarken, genel vergi yapısındaki adaletsizliği korumaya devam etmektedir.

Mülk tavizlerinin ötesinde, mali çerçeve doğrudan vergi gelirlerine geleneksel olarak nominal miktarlarda katkıda bulunan küçük perakendecilere ve tüccarlara önemli vergi teşvikleri de uzatmaktadır. Tanıtılan yeni isteğe bağlı sabit gelir vergisi sistemi, perakendecilerin toplam satışlarının yüzde 1'ini ödemelerine izin vermektedir. Bu özel scheme, katılımcı tüccarları zorunlu dijital ekonomi belgelerinden ve devlet denetim prosedürlerinden açıkça muaf tutmaktadır. Uzmanlar, yasalın tüccarların sabit vergi rejiminden sadece bir yıl sonra çıkışına izin vermesini bir kusur olarak görüyor ve bunun, bireylerin geçici olarak kaydolup, denetim bağışıklığı altında belgelenmemiş varlıkları yasallaştırıp ve ardından formal vergi ağından ayrılmasına izin verebileceği uyarısında bulunuyor.