İran, ABD abluku tehdidi karşısında 11 milyon varil petrolü aceleyle denize indirdi

İran, ABD ile arasındaki askeri gerilimin olası bir liman ablukasına dönüşmesi ihtimaline karşın son 24 saat içinde yaklaşık 11 milyon varil ham petrolü aceleyle sevk etti. Bloomberg'in Perşembe günü yayımladığı haberine göre, Tahran bu operasyon kapsamında beş süpertanker ve bir Suezmax tipi gemiyi bölgeden çıkardı. Söz konusu miktar, savaş öncesi döneme göre İran'ın neredeyse bir haftalık petrol ihracatına denk geliyor. Ancak bu devasa sevkiyatların nihai alıcılarının olup olmadığı şu an için belirsizliğini koruyor. Gelişme, iki ülke arasındaki çatışmanın küresel enerji tedarik zincirleri üzerindeki etkilerinin ne boyuta ulaşabileceğine dair ciddi endişeler doğurdu.

Bloomberg'in tanker takip verilerine göre, İran limanlarından hareket eden dört gemi Basra Körfezi'nde konumlarını bildirirken, bir diğer gemi de Hürmüz Boğazı'ndan geçişini sürdürdü. Petrol yüklü bu devasa tankerlerin bölgeden hızla uzaklaştırılması, olası bir deniz ablukası senaryosuna karşı alınmış acil bir önlem olarak yorumlanıyor. Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin kalbi konumunda olup buradaki herhangi bir tıkanıklık küresel piyasaları derinden sarsma potansiyeline sahiptir. Gemi hareketlerindeki bu sıra dışı hızlanma, İran yönetiminin mevcut askeri tehditleri son derece ciddiye aldığını gözler önüne seriyor. Bölgedeki denizcilik güvenliği yetkilileri ve uluslararası gözlemciler, gemilerin rotasını ve güvenliğini yakından takip ediyor.

Bu acele petrol sevkiyatı, ABD'nin İran sivil altyapısını hedef alan ikinci günü art arda düzenlediği askeri saldırıların hemen ardından geldi. İran Sağlık Bakanlığı sözcüsü Hüseyin Kermanpour'un açıklamasına göre, demiryolu köprüleri gibi sivil altyapıların vurulduğu bu saldırılarda 14 kişi hayatını kaybetti. Ayrıca saldırılarda 78 kişi yaralanırken, bunların 47'sinin hastanede tedavi altına alındığı belirtildi. Sivil kayıpların yaşanması, bölgedeki tansiyonun sadece askeri hedeflerle sınırlı kalmadığını ve derin bir insani krize yol açtığını ortaya koyuyor. Bu tür altyapıların tahrip edilmesi, ülkedeki lojistik ağları da olumsuz etkileyerek uzun vadeli sorunlara zemin hazırlıyor.

Yaşanan bu son çatışmalar, İslamabad Mutabakatı olarak bilinen ve bölgesel gerilimleri düşürmeyi amaçlayan muhtıranın da çökme riskiyle karşı karşıya kalmasına neden oluyor. İki taraf arasındaki askeri hamleler, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini adeta temkinli bir durma noktasına getirdi. Gemi sahipleri ve uluslararası denizcilik şirketleri, güvenlik endişeleri nedeniyle bölgeden geçişlerini yeniden değerlendiriyor veya rotalarını değiştirmeyi düşünüyor. Bu belirsizlik ortamı, küresel tedarik zincirlerinin kritik bir darboğazında ciddi bir sıkışmaya işaret ediyor. Diplomatik kanalların tamamen tıkanması durumunda, bölgedeki deniz trafiğinin durma noktasına gelmesi kaçınılmaz bir senaryo olarak değerlendiriliyor.

Tüm bu yaşananlar enerji piyasalarında büyük bir dalgalanma yarattı ve uluslararası petrol fiyatları bu hafta neredeyse yüzde dokuz oranında yükseldi. Perşembe günü piyasa verilerine göre, varil fiyatı 79 dolar seviyelerinden işlem görmeye başladı. Fiyat artışları, İran petrolüne olası bir ablukanın küresel arzı ne denli kısıtlayabileceği korkusundan besleniyor. Enerji analistleri, eğer gerilim düşmezse petrol fiyatlarının çok daha yüksek seviyelere tırmanabileceği uyarısında bulunuyor. Küresel ekonominin halihazırda enflasyon ve büyüme sorunlarıyla boğuştuğu bir dönemde enerji maliyetlerindeki bu yukarı yönlü hareket, dünya genelinde yeni ekonomik sarsıntıların habercisi olabilir.